تبلیغات
Architecturalschool مدرسه معماری - رقص های ایینی و نمایشی 2

رقص های ایینی و نمایشی 2

تاریخ:جمعه 14 آبان 1389-07:49 ب.ظ | نویسنده :مهندس مرجان پهلوانی

در این سفال چنانكه پیداست نوع و طرز دیگری از رقص نمایانده شده كه در آن رقصندگان پهلو به پهلو ایستاده، بازوان خود را از آرنج خم كرده، دست‌ها بر روی دوش و كتف یكدیگر نهاده، به رقص و پایكوبی مشغولند (ش 6).رقص



چون علائمی از خورشید و پرندگان آبی در میان تصویر اجراكنندگان، نقش گردیده، گمان می‌رود كه رقص به عنوان پرستش و تقدیس خورشید –یعنی آن خدای روشنی ده گرمابخش كه با قدوم خود ظلمت و دهشت شب را از چشم و دل انسانها می‌زدود- در دشت و چمن انجام می‌گرفته است.

نمونه دیگری از همین نوع رقص را بر روی قطعه سفال دیگری (ش7) كه آن‌هم از تپه سیلك به دست آمده و منسوب به 3600 سال پیش از میلاد است می‌توانیم ببینیم





رقص



شکل 7- سفال منقوش از تپه سیلک کاشان

 نمونه جالب دیگری كه اخیراً از «تل‌جری» در 12 كیلومتری تخت جمشید به دست آمده، ظرف سفالین پایه داریست كه به هزاره چهارم پیش از میلاد منسوب است. در پهنه داخلی این ظرف، تصویر گروهی مردان برهنه نقش گردیده كه به ردیف پشت یكدیگر به حالت نیم‌خیز قرار گرفته، دستهای خود را به پشت طرف مقابل نهاده، با نظم و خضوع تمام در اطراف توده‌یی كه میتوان آنرا توده آتش افروخته یا خرمن محصول یا نشانه و سمبل خورشید تصور كرد، به پایكوبی دسته‌جمعی مشغولند. حالت و حركت نقوش این ظرف سفالین نوع سومی از رقصهای دسته‌جمعی پیش از تاریخ را بر ما روشن می‌سازد (ش 8 و 9)

رقص



شکل 8- ظرف سفالین از «تل جری


رقص


شکل 9

نمونه‌های پنجم و ششم سفالینه‌هایی است از تپه موسیان مربوط به فاصله سالهای 3600-3300 پیش از میلاد كه اینك هر دو در موزه لوور محفوظ است (ش 10).

رقص



شکل 10- سفالینه هایی از تپه موسیان

 

روی قطعه (a) كه گویا قسمتی از ظرفی است كه در دورادور آن این نقش تكرار می‌شده، گروهی در حال رقص «دسته‌بند» نموده شده‌اند كه در پیشاپیش آنان كوكب‌هایی رسم گردیده كه از لحاظ دال برهای داخل دایره، بسیار شبیه به نقش وسط ظرف سفالین قبلی است و در اینجا نیز احتمال می‌توان داد كه منظور از آن نمایش خورشید یا خرمن محصولات بوده است.

در این تصویر نیز رقصندگان، عریان و بدون تن‌پوش نشان داده شده‌اند و از طرز حركات دست و بازوان معلوم می‌شود كه اجراكنندگان، بر خلاف حالات قبلی برای تشكیل حلقه رقص با خم كردن بازوان خود از آرنج، دستها یا انگشتان كوچك یكدیگر را در بالا، محاذی شانه‌های خود، میگرفته‌اند. این نوع رقص هنوز در میان ارمنی‌ها و آشوریهای ایرانی و كردها معمول است(ش 11).


رقص



شکل 11

در قطعه
(b) كه آن نیز از همان محل و همان زمان است گروه رقصندگان بازوان و دستهای خود را به مانند حالت نیایش مردمان پیش از تاریخ، به بالای سر خود برده‌اند و چنانكه در تصویر شماره 13 نشان داده شده، می‌توان گمان برد كه طرز قرار گرفتن كف دستها به یكی از دو صورت منقوش در این تصویر بوده است. نظیر تصاویر این قطعه است، حالت رقص سه نفری كه در روی قطعه سفال دیگری از تپه خزینه موسیان نقاشی شده‌اند و مربوط به اواخر هزاره چهارم پیش از میلاد و در موزه لوور است (ش 12).

رقص


شکل 12- سفالینه از تپه خزینه موسیان

تفاوتی كه این تصویر با تصویر قبلی دارد در این است كه در تصویر قبلی پایین‌تنه رقص‌كنندگان، توسط نقاش استیلیزه شده به حالت تزئینی درآمده است، در صورتی كه در این قطعه به حالت طبیعی نمایانده شده است.




سفال دیگری كه از چشمه‌علی به دست آمده و مربوط به 3600 پیش از میلاد است و اینك جزو مجموعه آقای محسن مقدم است، نمونه جالب دیگری از رقص‌های دسته‌جمعی را نشان می‌دهد. در این سفال تصویر دو نفر كه با غلب احتمال زن هستند، به حالت رقص نمایانده شده است و حركات بدن و بازوان و آزادی دستها طرز رقصی را بیان می‌دارد كه در آن حركاتی اجرا می‌شده كه گرفتن دستها را غیرممكن می‌ساخته است و شاید حالت مذكور مقدمه رقص نمونه (b) است كه در آن دست و بازوی رقصندگان در بالا به طور آزاد قرار گرفته است (ش 14).
رقص



داغ کن - کلوب دات کام




Admin Logo
themebox Logo