تبلیغات
Architecturalschool مدرسه معماری - پل الکتریکی افتخار ایرانیان ( چگونگی یافت شدن ان )

پل الکتریکی افتخار ایرانیان ( چگونگی یافت شدن ان )

تاریخ:یکشنبه 16 آبان 1389-09:46 ق.ظ | نویسنده :مهندس مرجان پهلوانی


در سال 1938 میلادی، ویلهلم كونیگ(Wilhelm Konig)، باستان‌شناس آلمانی كه اداره‌ی موزه‌ی ملی عراق را برعهده داشت، به هنگام كاوش در یكی از روستاهای نزدیك بغداد، به كوزه‌ای سفالی به بلندی 13 سانتی‌متر برخورد كه استوانه‌ای مسی در خود داشت و آن استوانه نیز میله‌ای آهنی را در برگرفته بود. بررسی‌ها از وجود ماده‌ای اسیدی، مانند سركه، و نیز خوردگی شیمیایی در آن ظرف سفالی خبر دادند.

  از آغاز قرن بیستم، باستان‌شناسان زیادی جاهای باستانی میان‌رودان را درپی سندهایی برای داستان‌های كتاب مقدس، مانند درخت دانش و طوفان نوح، كندو كاو كرده بودند. اما كونیگ زمان خود را برای پیدا كردن این گونه چیزها صرف نمی‌كرد. او بر این باور بود كه یك باتری باستانی را پیدا كرده و باید برای شناساندن آن به جهانیان و اثبات ادعای خود كوشش كند. به‌راستی، كوزه‌ای سفالی كه استوانه‌ای از مس درون آن جای دارد و درب آن با آسفالت(قیر و شن) بسته شده و به درب نیز میله‌ای آهنی متصل است، چه شباهتی به پیل ولتا دارد!

باتری پارتی با پیشینه‌ای 2 هزارساله

  پیش از كونیگ، باستان‌شناسان دیگری نیز قطعه‌های شكسته‌ای از این كوزه‌های رازآمیز را پیدا كرده بودند. با وجود این، تنها او بود كه به اهمیت آن‌ها پی برد و در كشف‌های دیگر خود تعداد بیش‌تری از آن‌ها پیدا كرد. بررسی‌ها نشان داد كه پیشینه‌ی این باتری‌ها به نزدیك 2 هزار سال پیش باز می‌گردد؛ یعنی زمانی كه اشكانیان(پارت‌ها) بر میان‌رودان فرمان‌روایی می‌كردند. اشكانیان سومین سلسله از شاهان بزرگ ایران بودند كه از 248 سال پیش از میلاد تا 224 سال پس از میلاد، امپراتوری شكوهمندی در خاور ‌زمین بر پا كرده بودند.

طرحی از ساختمان باتری پارتی

  انتشار مقاله‌ی كونیگ در سال 1940، شگفتی باستان‌شناسان و جهانیان را برانگیخت و ایرانیان دو دهه‌ پس از نخستین گزارش كونیگ، یعنی نزدیك 40 سال پیش، برای نخستین بار از این دستاورد تمدنی خود آگاه شدند. البته، به زودی آن را به فراموشی سپردند و در حالی كه پژوهشگران هنوز هم پیرامون باتری‌های اشكانی پژوهش می‌كنند، شاید بتوان گفت مگر شمار اندكی از ایرانیان همگی از آن ناآگاه هستند و گاهی نیز از پذیرش آن سرباز می‌زنند. به هر حال، ایرانیان همیشه شگفتی‌ساز بوده‌اند و این هم نمونه‌ای از همین ویژگی آنان است!

  جنگ جهانی دوم از ادامه‌ی پژوهش‌ها روی باتری‌های ایرانی جلوگیری كرد، اما پس از آن كه ویران‌سازی فروكش كرد و آبادانی بار دیگر رونق گرفت، ویلارد گری(Willard F. M. Gray) از آزمایشگاه ولتاژ بالای شركت جنرال الكتریك در ماساچوست، چند نمونه از این باتری‌ها ساخت. زمانی كه آن‌ها را با الكترولیتی مانند شیره‌ی انگور(سركه) پر كرد، آن دستگاه‌ها حدود 2 ولت برق تولید كردند. این آزمایش بر شگفتی پژوهشگران و باستان‌شناسان افزود، چرا كه دستگاهی پس از 2 هزار سال، هنوز كار می‌كند.

نمونه‌ی بازسازی شده باتری پارتی

  كاربردهای باتری‌ پارتی

  به‌راستی چگونه اشكانیان در آن زمان به مفاهیم پایه‌ی الكتریسیته دست پیدا كرده بودند؟ برخی بر این باورند كه آنان چنین دانشی نداشتند، زیرا بسیار از نوآوری‌ها پیش از درك مفاهیم پایه‌ای كه آن نوآوری‌ها بر آن‌ها استوار بودند، به دست آمده‌اند. برای مثال، چینی‌ها مدت‌ها پیش از آن‌كه اصول سوختن به درستی روشن شود، باروت ساخته بودند و از آن بهره می‌گرفتند. كشف داروهای گیاهی كهن نیز شاهد خوبی بر این ادعاست. همیشه نیاز نیست بدانید چیزی چگونه و چرا كار می‌كند، فقط می‌دانید كه كار می‌كند.

  در این كه باتری‌های پارتی الكتریسیته تولید می‌كنند، شكی نیست، چرا كه دانشجویان زیادی در دانشگاه‌های گوناگون نمونه‌هایی از آن ساخته‌اند و برق تولید كرده‌اند. اما اشكانیان از این دستگاه برای چه كاری بهره می‌گرفتند؟ این دستگاه بسته به نوع محلول الكترولیت، بین 0.8 تا 2 ولت برق تولید می‌كند. تولید برق به دو فلز با پتانسیل الكتریكی متفاوت و محلول دارای یون، به نام الكترولیت، نیاز دارد و همه‌ی این‌ها در این باتری‌ها وجود دارد. با بستن چند باتری از این نوع به هم می‌توان به ولتاژ‌های بالا دست پیدا كرد. اما هنوز سیمی پیدا نشده است كه بتوان ثابت كرد كه در آن زمان نیز چنین كاری انجام می‌شده است.

  با وجود ابهام‌های فراوان، كه پژوهش‌های آینده می‌تواند به روشن شدن آن‌ها كمك كند، كاربردهای زیر برای باتری‌های پارتی پیشنهاد شده است.

آب‌كاری

  شاید باتری‌های پارتی برای آب‌كاری یك فلز روی ظرف‌های فلزی به كار می‌رفته‌اند. نمونه‌ای از این ظرف‌ها در موزه‌ی بغداد پیدا شده است كه پیشینه‌ی آن‌ها نیز به همان دوران باتری‌ها باز می‌گردد. آرن اگبریچ(Arne Eggebrecht) چند نمونه بازسازی شده از باتری‌‌ها را به هم وصل كرد و با به كارگیری شیره‌ی انگور به عنوان الكترولیت توانست لایه‌ی نازكی، حدود یك ده‌هزارم میلی‌متر، از نقره به سطح فلز دیگری بنشاند. با وجود این، پژوهشگران دیگر این نتیجه را نپذیرفته‌اند چرا كه خودشان نتوانستند به همین نتیجه برسند.

  كاربرد پزشكی

  برخی پیشنهاد كرده‌اند كه از این باتری‌ها در پزشكی بهره می‌گرفتند. یونانیان باستان از اثر تسكین‌دهنده‌ی ماهی الكتریكی، هنگامی كه روی كف پا گذاشته می‌شود، نوشته‌اند. چینی‌ها در آن زمان طب سوزنی را به وجود آورده بودند و طب سوزنی را همراه جریان الكتریكی به كار می‌گرفتند. همراه برخی از این باتری‌ها نیز چیزهای سوزنی شكل پیدا شده است. اما این ولتاژ اندك برای تسكین درد واقعی بسیار ناچیز به نظر می‌رسد و به یاد داشته باشید كه در آن زمان تسكین‌دهنده‌های نیرومندتری مانند شاهدانه، تریاك و شراب را می‌شناختند.

  بت‌های شوك‌دهنده

دكتر كراداك(Craddock) پیشنهاد كرده‌است كه تعدادی از این باتری‌ها را به صورت موازی به هم می‌بستند و درون پیكره‌ای مقدس قرار می‌دادند. به نظر او هر فردی كه به چنین پیكره دست بزند یك شوك الكتریكی بسیارضعیف اما قابل توجه دریافت می‌كند، چیزی شبیه الكتریسیته‌ی ساكن كه گاهی شوك آن را تجربه می‌كنیم. او بر این باور است كه در پرستش‌گاه‌ها نوعی چشم‌بندی انجام می‌شد، به این صورت كه از فرد مورد نظر پرسشی می‌پرسیدند و اگر او پاسخ نادرستی می‌گفت، پیكره‌ی مقدس را لمس می‌كرد و شوك الكتریكی دریافت می‌كرد. اما اگر پاسخ درست را می‌گفت، پرسش‌كننده باتری‌ها را قطع می‌كرد و پاسخ‌دهنده شوكی دریافت نمی‌كرد. به این ترتیب، نیروی فراطبیعی پیكره بر همگان روشن می‌شد.

  این نظر با وجود جاذبه‌ای كه دارد، از ناآگاهی از این حقیقت خبر می‌دهد كه مشرق زمین مدت‌ها پیش از ساختن این باتری‌ها، به دوران یكتاپرستی گاه نهاده بود. البته، شاید بتوان پذیرفت كه از این باتری‌ها، به همین شیوه كه توضیح داده شد، برای تردستی و سرگرمی بهره می‌گرفته‌اند. شاید هم ابزار دست جادوگران بوده است.





داغ کن - کلوب دات کام




Admin Logo
themebox Logo