تبلیغات
Architecturalschool مدرسه معماری - مطالب تیر 1389

مواد و مصالح در ایران از گذشته تا حال (ملات ها / آهک )

تاریخ:جمعه 18 تیر 1389-05:45 ب.ظ | نویسنده :مهندس مرجان پهلوانی

آهک

  شناخت و استفاده از آهک و شفته اهک در ایران از سه هزار سال پیش اغاز شده است.

 گور های چمباتمه ای  که در ناحیه حسنلو  پیدا شده دارای سه متر ژرفا بوده که از شفته آهک  پر شده بوده است.

 تاریخ این تمدن ، سده های  هفتم و هشتم پیش از میلاد  دانسته  شده است.

 کف کاخ  های تخت جمشید ( سده ششم پیش از میلاد )  از  ملاتی سرخ رنگ که در ان اهک بکار رفته بوده پوشیده شده بوده  است . ( در حال  حاضر در موزه تخت جمشید یک نمونه آن قابل مشاهده است ).

 یکی از پژوهشگرانی که در مورد  ترکیب این ملات  بررسیهایی انجام داده  نتیجه  تحقیقاتش را چنین گزارش  کرده است: (( با در هم کردن یک  وزن  گرد آهک شکفته  و سه وزن گرد آجر و نزدیک  سی درصد وزن  مخلوط آندو آب و ساختن  نمونه و گذاشتن نمونه ها سه روز در هوای نمناک )) و سپس هفته ها  زیر  آب ، ملات سرخ  رنگ  کاخ های هخامنشیان  در تخت جمشید  و شوش را بازسازی کرده  است  (کتاب استاد  احمد حامی مصالح ساختمانی/ یاد استاد گرامی باد).

 این مطلب نشانگر آن  تواند بود که استاد کاران دوره هخامنشی افزون بر اهک پزی خیلی چیز های دیگر درباره  ملات ها  می دانسته اند.

 پختن  اهک در قدیم در کوره هایی صورت می گرفته است که در ان با ساختن تاقی از سنگ آهک جایگاهی در زیر کوره درست  می کردند و روی ان  تاق را تا سر کوره پر از سنگ اهک  می نمودند.

 آنگاه سوخت را در ان جایگاه قرار  داده و به سنگ آهک ،  پیرامون چهار روز  پشت  سر  هم گرما  می  دادند تا بپزد و آهک زودگیر بدست آید.  از دید گاه شیمسایی  سنگ اهک که کربنات  کلسیم است در گرما  تبدیل به اکسید کلسیم  می شده است.

 کاربرد ملات اهک در ساختمان های سنگی و اجری بعنوان  ملات و نیز در روکسی دیوار ها  از زمان اشکانیان  معمول بوده  است.

بهره  گیری از آهک در عصر ساسانیان نیز ادامه  یافت .  در ساختمان های  نخستین  ایندوره  مربوط به زمان   اردشیر ساسانی  اهک  روکشی ( بدون ماسه )  بعنوان ملات  مصرف  می شد. از زمان شاپور  اول  دگر گونی هائی در نکنیک و  در سب ساختمانی پدید امد و از آن پس  ملات  ماسه آهک  کربرد فراوانی  یافت . برخی ر ا گمان  آنست که این دگر گونی با شکست  والرین رومی  بدست  شاپور  اول پیدا شد.

 پس از پیروزی شاپور،  اسیران رومی  که بایران آورده شده  بودند تکنیک رومی  و مصالح رومی را که ماسه اهک جزو ان بود در ساختن ساختمان هائی  مثل شهز شاپور ( پیشابور) در جنوب  فارس  بکار  بردند.

 مردمان قدیم ویژگی های شیمیایی و مکانیکی  اهک و امیزه ان  با دیگر   مواد را خوب  می شناختند وانان با  تجربه دریافته بودند که چگونه  می توان  با امیختن  خاک رس با اهک و دیگر مواد ، مصالحی  مقاوم و یا ملات هائی  غیر قابل  نفوذ  ساخت .

 کرجی  مهندس و دانشمند ایرانی سده پنجم هجری ، در مورد خمیر آهکی که برای اب بندی واستحکام  تنپوشه  های قنات بکار می رود چنین می گوید.:

((استخراج  ابهای پنهان ی ))  خود  در مورد پایداری کردن خاک و اب بندی مجرا ها و مخازت اب نیز شرحی اورده که چنین می گوید: (( اگر مجرای اب  سست و ابکش باشد،  باید کف جوی را  با اجر  بزرگ و آهک کبود( ساروج ) فرش کنند – آهک  کبود عبارت است از آهکی که با مقداری کمتر از وزن خود از خاکستر  کوره اهک  پزی در امیزند-

 





داغ کن - کلوب دات کام


  • تعداد صفحات :15
  • 1  
  • 2  
  • 3  
  • 4  
  • 5  
  • 6  
  • 7  
  • ...  


Admin Logo
themebox Logo